Οι όροι franchisor και franchisee χρησιμοποιούνται συχνά στον χώρο του franchising. Ο franchisor είναι η εταιρεία ή ο επιχειρηματίας που έχει δημιουργήσει το brand και το επιχειρηματικό μοντέλο, ενώ ο franchisee είναι ο συνεργάτης που επενδύει για να λειτουργήσει ένα κατάστημα ή μια επιχείρηση με βάση αυτό το μοντέλο.
Με απλά λόγια, ο franchisor δίνει το σύστημα, το brand και την τεχνογνωσία. Ο franchisee αναλαμβάνει την επένδυση, τη λειτουργία της μονάδας και την καθημερινή εφαρμογή των προδιαγραφών του δικτύου.
Τι είναι ο franchisor;
Ο franchisor, ή αλλιώς δικαιοπάροχος, είναι η πλευρά που έχει δημιουργήσει ένα επιχειρηματικό concept και το διαθέτει σε άλλους επιχειρηματίες μέσα από το σύστημα franchise.
Συνήθως, ο franchisor έχει ήδη αναπτύξει ένα brand, έχει δοκιμάσει το μοντέλο λειτουργίας του και έχει οργανώσει τις διαδικασίες που χρειάζονται ώστε αυτό το μοντέλο να μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα σημεία.
Ο ρόλος του franchisor δεν περιορίζεται μόνο στο να δώσει το όνομα ή το λογότυπο. Περιλαμβάνει την οργάνωση του συστήματος, την εκπαίδευση των συνεργατών, την παροχή τεχνογνωσίας, την υποστήριξη πριν και μετά το άνοιγμα, καθώς και τη διατήρηση κοινών προδιαγραφών μέσα στο δίκτυο.
Ένας σωστά οργανωμένος franchisor πρέπει να μπορεί να υποστηρίξει τον franchisee στην επιλογή σημείου, στην εκπαίδευση, στο στήσιμο της επιχείρησης, στη λειτουργία και στην εμπορική ανάπτυξη του καταστήματος.
Τι είναι ο franchisee;
Ο franchisee, ή αλλιώς δικαιοδόχος, είναι ο επιχειρηματίας ή επενδυτής που αποκτά το δικαίωμα να λειτουργήσει μια επιχείρηση χρησιμοποιώντας το brand, την τεχνογνωσία και το σύστημα λειτουργίας του franchisor.
Ο franchisee επενδύει κεφάλαιο, αναλαμβάνει την καθημερινή λειτουργία της μονάδας και ακολουθεί τις προδιαγραφές του δικτύου. Αυτό σημαίνει ότι δεν ξεκινά από το μηδέν, όπως σε μια ανεξάρτητη επιχείρηση, αλλά λειτουργεί μέσα σε ένα ήδη οργανωμένο πλαίσιο.
Από την άλλη, ο franchisee δεν έχει απόλυτη ελευθερία σε όλες τις αποφάσεις. Πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες του brand, τις προδιαγραφές λειτουργίας, την εμπορική πολιτική, τις οδηγίες ποιότητας και τους όρους της σύμβασης franchise.
Γι’ αυτό, πριν επιλέξει κάποιος franchise, πρέπει να καταλάβει όχι μόνο τι του προσφέρει το δίκτυο, αλλά και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει ο ίδιος ως franchisee.
Franchisor και franchisee: ποιος κάνει τι;
Οι franchisor και franchisee έχουν διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς ρόλους μέσα στο σύστημα franchise. Ο franchisor είναι εκείνος που έχει δημιουργήσει και οργανώσει το επιχειρηματικό μοντέλο, ενώ ο franchisee είναι εκείνος που επενδύει για να το εφαρμόσει σε ένα συγκεκριμένο σημείο ή περιοχή.
|
Ρόλος |
Τι κάνει |
Τι αναλαμβάνει |
|
Franchisor |
Δημιουργεί το brand και το σύστημα franchise |
Παρέχει τεχνογνωσία, εκπαίδευση, υποστήριξη και προδιαγραφές |
|
Franchisee |
Λειτουργεί την επιχείρηση με βάση το σύστημα του franchisor |
Επενδύει κεφάλαιο, ακολουθεί το μοντέλο και διαχειρίζεται την καθημερινή λειτουργία |
Με πιο απλά λόγια, ο franchisor αναπτύσσει το δίκτυο, ενώ ο franchisee λειτουργεί ένα σημείο του δικτύου.
Η σχέση τους είναι συνεργατική, αλλά όχι ίδια. Ο franchisor έχει την ευθύνη του συστήματος και του brand. Ο franchisee έχει την ευθύνη της σωστής εφαρμογής του μοντέλου στην πράξη.
Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του franchisor;
Ο franchisor έχει σημαντικό ρόλο στην επιτυχία ενός δικτύου franchise. Δεν αρκεί να έχει ένα γνωστό όνομα ή ένα ωραίο concept. Πρέπει να παρέχει πραγματική υποστήριξη και οργανωμένο πλαίσιο λειτουργίας.
Συνήθως, οι βασικές υποχρεώσεις του franchisor περιλαμβάνουν την παροχή δικαιώματος χρήσης του brand, τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την αρχική εκπαίδευση, την υποστήριξη στο άνοιγμα, την καθοδήγηση στη λειτουργία και τη διατήρηση κοινών προδιαγραφών μέσα στο δίκτυο.
Παράλληλα, ο franchisor μπορεί να υποστηρίζει το δίκτυο μέσα από marketing, προμηθευτές, λειτουργικά manuals, ελέγχους ποιότητας, νέα προϊόντα ή υπηρεσίες και συνεχή καθοδήγηση.
Όσο πιο ξεκάθαρη και ουσιαστική είναι η υποστήριξη του franchisor, τόσο πιο εύκολο είναι για τον franchisee να λειτουργήσει μέσα σε ένα σταθερό και οργανωμένο περιβάλλον.
Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του franchisee;
Ο franchisee από την πλευρά του αναλαμβάνει την επένδυση και τη λειτουργία της επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διαθέσει το απαιτούμενο κεφάλαιο, να οργανώσει την καθημερινή λειτουργία, να διαχειριστεί προσωπικό, πελάτες, προμήθειες και έξοδα.
Παράλληλα, πρέπει να ακολουθεί τις προδιαγραφές του δικτύου. Αυτές μπορεί να αφορούν την εικόνα του καταστήματος, την ποιότητα των προϊόντων ή υπηρεσιών, την εξυπηρέτηση, τους προμηθευτές, την εμπορική πολιτική και τις διαδικασίες λειτουργίας.
Ο franchisee μπορεί επίσης να έχει οικονομικές υποχρεώσεις προς τον franchisor, όπως entry fee, royalties ή marketing fees, ανάλογα με τους όρους της συνεργασίας.
Η επιτυχία του franchisee δεν εξαρτάται μόνο από το brand. Εξαρτάται και από τη δική του συνέπεια, την καθημερινή παρουσία, την ικανότητα διαχείρισης και την εφαρμογή του μοντέλου στην πράξη.
Πώς λειτουργεί η σχέση franchisor και franchisee;
Η σχέση franchisor και franchisee βασίζεται σε αμοιβαία συνεργασία. Ο franchisor παρέχει το σύστημα, την τεχνογνωσία και την υποστήριξη, ενώ ο franchisee εφαρμόζει το μοντέλο στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης.
Για να λειτουργήσει σωστά αυτή η σχέση, πρέπει να υπάρχει καθαρή επικοινωνία, σαφής σύμβαση, ρεαλιστικές προσδοκίες και κοινή κατανόηση των υποχρεώσεων κάθε πλευράς.
Ένα franchise δεν είναι απλώς αγορά ενός brand name. Είναι συνεργασία με κανόνες, προδιαγραφές και συγκεκριμένο πλαίσιο λειτουργίας. Γι’ αυτό ο υποψήφιος franchisee πρέπει να εξετάζει προσεκτικά όχι μόνο το προϊόν ή την εικόνα του brand, αλλά και το επίπεδο υποστήριξης που παρέχει ο franchisor.
Franchisor vs franchisee σε ένα πρακτικό παράδειγμα
Ας πάρουμε ως παράδειγμα ένα franchise εστίασης. Ο franchisor είναι η εταιρεία που έχει δημιουργήσει το brand, το μενού, την εικόνα του καταστήματος, τις διαδικασίες λειτουργίας και το σύστημα εκπαίδευσης.
Ο franchisee είναι ο συνεργάτης που επενδύει για να ανοίξει ένα κατάστημα με αυτό το brand σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Ακολουθεί τις οδηγίες του δικτύου, εκπαιδεύεται, εφαρμόζει τις διαδικασίες και διαχειρίζεται την καθημερινή λειτουργία.
Ο franchisor δεν βρίσκεται καθημερινά στο κατάστημα, αλλά παρέχει το πλαίσιο. Ο franchisee βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της λειτουργίας, όμως δεν μπορεί να αλλάζει αυθαίρετα το brand, τα προϊόντα ή τις προδιαγραφές.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι σημαντικός, γιατί βοηθά τον υποψήφιο επενδυτή να καταλάβει τι αγοράζει πραγματικά όταν επιλέγει ένα franchise.
Τι πρέπει να προσέξει ένας υποψήφιος franchisee;
Αν σκέφτεστε να γίνετε franchisee, είναι σημαντικό να αξιολογήσετε τη συνεργασία συνολικά. Δεν αρκεί να σας αρέσει το brand ή να φαίνεται ελκυστική η αγορά.
Πρέπει να εξετάσετε αν το δίκτυο είναι οργανωμένο, αν η υποστήριξη είναι ουσιαστική, αν οι οικονομικές υποχρεώσεις είναι ξεκάθαρες και αν το μοντέλο ταιριάζει στο κεφάλαιο, την εμπειρία και τους στόχους σας.
Πριν προχωρήσετε, αξίζει να δείτε:
Για μια πιο ολοκληρωμένη διαδικασία αξιολόγησης, μπορείτε να διαβάσετε και τον οδηγό μας για το πώς να επιλέξετε το σωστό franchise.
Συχνά λάθη στην κατανόηση των ρόλων
Πολλοί υποψήφιοι επενδυτές μπερδεύουν τους όρους franchisor και franchisee, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένες προσδοκίες.
Ένα συχνό λάθος είναι η εντύπωση ότι ο franchisee αγοράζει πλήρη ελευθερία λειτουργίας. Στην πραγματικότητα, αγοράζει το δικαίωμα να λειτουργήσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο σύστημα, με κανόνες και προδιαγραφές.
Άλλο συχνό λάθος είναι η αντίληψη ότι ο franchisor αναλαμβάνει όλη την επιτυχία του καταστήματος. Ο franchisor παρέχει το πλαίσιο και την υποστήριξη, αλλά η καθημερινή λειτουργία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον franchisee.
Τέλος, κάποιοι θεωρούν ότι το franchise είναι κάτι ενδιάμεσο ανάμεσα σε υπαλληλική σχέση και ανεξάρτητη επιχείρηση. Στην πραγματικότητα, ο franchisee είναι επιχειρηματίας, αλλά λειτουργεί μέσα σε ένα οργανωμένο δίκτυο με συγκεκριμένους όρους.
Δείτε επίσης
Για να κατανοήσετε καλύτερα τη διαδικασία επιλογής και αξιολόγησης franchise, μπορείτε να διαβάσετε επίσης:
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει franchisor;
Franchisor είναι ο δικαιοπάροχος, δηλαδή η εταιρεία ή ο επιχειρηματίας που έχει δημιουργήσει το brand, το επιχειρηματικό μοντέλο και το σύστημα franchise. Παρέχει στον franchisee το δικαίωμα χρήσης του brand, τεχνογνωσία, εκπαίδευση και υποστήριξη.
Τι σημαίνει franchisee;
Franchisee είναι ο δικαιοδόχος, δηλαδή ο συνεργάτης που επενδύει για να λειτουργήσει μια επιχείρηση με βάση το brand και το σύστημα του franchisor. Αναλαμβάνει την καθημερινή λειτουργία και ακολουθεί τις προδιαγραφές του δικτύου.
Ποια είναι η βασική διαφορά franchisor και franchisee;
Η βασική διαφορά είναι ότι ο franchisor δημιουργεί και παρέχει το σύστημα franchise, ενώ ο franchisee το εφαρμόζει σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση ή περιοχή. Ο franchisor υποστηρίζει το δίκτυο, ενώ ο franchisee λειτουργεί την επιχείρηση.
Ο franchisee είναι ιδιοκτήτης της επιχείρησης;
Ναι, ο franchisee είναι επιχειρηματίας και έχει την ευθύνη της δικής του μονάδας, αλλά λειτουργεί με βάση τους κανόνες, τις προδιαγραφές και τη σύμβαση του δικτύου franchise.
Ο franchisor εγγυάται την επιτυχία του franchisee;
Όχι. Ο franchisor μπορεί να παρέχει brand, τεχνογνωσία, εκπαίδευση και υποστήριξη, όμως η επιτυχία εξαρτάται και από την τοποθεσία, τη διαχείριση, την αγορά, το προσωπικό και τη συνέπεια του franchisee.
Τι πρέπει να προσέξω πριν γίνω franchisee;
Πρέπει να εξετάσετε το συνολικό κόστος, τη σύμβαση, τα royalties, την υποστήριξη του franchisor, την εκπαίδευση, τους περιορισμούς λειτουργίας, την οικονομική βιωσιμότητα και το αν το concept ταιριάζει στο προφίλ σας.
Κατανοήστε τους ρόλους πριν επιλέξετε franchise
Η διαφορά franchisor και franchisee είναι βασική για όποιον σκέφτεται να επενδύσει σε ένα franchise. Όσο καλύτερα κατανοείτε τον ρόλο κάθε πλευράς, τόσο πιο σωστά μπορείτε να αξιολογήσετε μια πρόταση συνεργασίας.
Η The Way μπορεί να σας βοηθήσει να συγκρίνετε διαθέσιμες προτάσεις franchise, να κατανοήσετε τους όρους συνεργασίας και να επιλέξετε το concept που ταιριάζει καλύτερα στο κεφάλαιο, την εμπειρία και τους επιχειρηματικούς σας στόχους.
Δείτε διαθέσιμες προτάσεις στον κατάλογο της The Way ή επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε την επόμενη επιχειρηματική σας κίνηση.
